يکی از مسائل مهم سازندگان ساختمان انتخاب شرکت فروشنده آسانسور می باشد . معمولاً متقاضی با ليست انبوهی از شرکتهائی که دارای پروانه طراحی و مونتاژ از وزارت صنايع می باشند مواجه می شود .

اما آيا به راستی اين شرکت ها با هم يکسان و برابر هستند ؟ و آيا می توان به هر شرکتی که دارای پروانه طراحی و مونتاژ باشد اعتماد نمود ؟ واقعيت اين است که بيشتر شرکت ها توانسته اند اين سد را پشت سر گذاشته و بعد با خيال آسوده مهر فروشی نمايند . و اين در حالی است که در بخش قابل توجهی از کشور آسانسورهای منصوبه بدون رعايت استاندارد ملی به کار گرفته می شوند و بر روی کارکرد شرکت ها هيچ گونه نظارت و بازرسی وجود ندارد .

هر چند ديده نشده مجوزهای طراحی و مونتاژ صادر شده نيز مورد بازنگری قرار گرفته و با شرکتهای خطاکار برخورد جدی صورت گيرد . برای نتيجه گيری بهتر نظرات تعدادی از استفاده کنندگان از آسانسور را در خصوص شرکت های نصب کننده آسانسور جويا شديم که خلاصه آن عبارت بودند از : مالک ساختمانی در بزرگراه رسالت می گويد : شرکتی منضبط و مرتب بسيار عالی هم از نظر زمان و هم از نظر کيفيت . دارای عملکرد بسيار مطلوب در خصوص خدمات پس از فروش .

مالک ساختمانی در بزرگراه آيت اله کاشانی می گويد : شرکت آسانسوری در رابطه با نصب بسيار ضعيف عمل کرده و آسانسور بسيار کيفيت پايين و ضعيفی دارد و هميشه خراب است . مالک ساختمانی در خيابان دکتر شريعتی می گويد : شرکت به هيچ عنوان از نظر تحويل به موقع کار و رعايت نکات ايمنی در موقعيت مناسبی قرار ندارد .

مالک ساختمانی در خيابان دکتر فاطمی می گويد : با توجه به استفاده از شرکت های ديگر و تجربه نه چندان جالب آنها اين شرکت با مديريت مناسب و تکيه به عوامل فنی کارآمد در رفع بسياری از مشکلات و تسريع در عملکرد مناسب ترين می باشد . من کمتر شرکتی را بدين شکل منسجم و مرتب ديده ام .

مالک ساختمانی در خيابان پونک می گويد : شرکت به هيچ يک از تعهدات خود از نظر زمان و کيفی عمل نکرده است . عليرغم انجام تمام تعهدات کارفرما ، شرکت بسيار توهين آميز و طلبکارانه رفتار می کند . کار با کيفيت پائين و زمان طولانی انجام و رفع معايب به طول می انجامد .

اگر از اول کارفرمايان از وضعيت و کارکرد شرکت ها اطلاع داشتند چه بسا ديگر در انتخاب شرکت نصاب دچار مشکل نمی شدند . آيا با ارزشيابی و رتبه بندی می توان از بروز تخلفات جلوگيری کرد ؟ بهتر است در ابتدا با مفاهيم اين ارزشيابی آشنا شويم :

ارزشيابی فرآيندی است مستمر که در آن سطح کيفيت کارهای در دست اجرا يا اجرا شده و توان مديريتی و تخصصی شرکت در مقاطع يا دوره زمانی معين تعيين می شود . اما اين معيارهای تشخيص صلاحيت کدامند؟

تخصص و تجربه مديران و کارکنان شرکت بسيار مهم می باشد و شرکتی که دارای مهندسان کارآزموده با تحصيلات مرتبط با رشته کاری می باشد با شرکتی که فاقد آنهاست متفاوت است به خصوص در مورد شرکتهای تازه تأسيس که در آن تجربه هيئت مديره و مديرعامل قابل اهميت است . در مورد شرکت های با سابقه که مديريت آنها فاقد تحصيلات دانشگاهی است اما دارای تجربه مفيد و مؤثر می باشند رفع اين نقيصه با به کارگيری کارکنان تحصيل کرده امکان پذير می باشد به هر حال کم نيستند شرکت هايی که با محاسبات ساده طراحی آسانسور مشکل دارند و حتی اگر در مورد نحوه محاسبه آهن کشی چاه از آنها پرسش شود پشتوانه عملی آنها تجربه صرف می باشد و توجيه علمی برای آن ارائه نمی نمايند . به هرحال اگر واقعاً عقيده داريم که تشکيلات توليد و مونتاژ دستگاههای آسانسور صنعت است پشتوانه آکادميک کجاست ؟ کدامين دانشگاه و مرکز علمی ، مهندسين و تکنسين ها و نصابان مورد نياز اين رشته را آموزش می دهد .

شرکت هائی وجود دارند که از تعداد دستگاههای آسانسور نصب شده توسط آنان آمار بالائی را برخود اختصاص می دهد ولی به کيفيت مناسب و رضايت مشتری اهميت نمی دهند . جالبتر کارکرد متفاوت شرکت ها در مکان های مختلف است به عنوان مثال شرکتی که در تهران و اصفهان کار قابل قبول ارائه می دهد و تمام اصول ايمنی و استاندارد را رعايت می نمايد در شهرهای شيراز ، تبريز و يا مشهد که بازرسی آسانسور اجباری نمی باشد کوچکترين اصول و مقررات را رعايت نمی کند . برای همين شايد بهتر باشد پروژه های انجام شده و در دست انجام شرکت در تمامی کشور از لحاظ کميت و کيفيت و حتی هزينه تمام شده مورد ارزيابی قرار گيرد. چه شهرهائی که استاندارد ملی در آنها اجباری می باشد و چه نقاطی از کشور که قانون دولت تبعيت نمی نمايند .

يکی از عوامل مهم تشخيص صلاحيت يک شرکت استمرار فعاليت آن می باشد . به خصوص در اين ايام که ظهور شرکت های خلق الساعه و ناپديد شدن يکباره آن موجب ضرر و زيان های بيشماری گرديده است . به همين سبب امتياز تجربه و تداوم فعاليت می بايست بر اساس دوره تداوم فعاليت و تعداد سال هائی که شرکت بعد از تأسيس فعال بوده است محاسبه گردد .

4.امتياز وجود نظام جامع برنامه ريزی و کنترل پروژه

گاهاً مشاهده می شود که يک شرکت عمليات نصب و مونتاژ دستگاهها را به پيمانکاران و نصابان مختلف ارجاع می دهد و آسانسورهای منصوبه از کيفيت يکسانی برخوردار نمی باشند . رفع اين نقيصه با وجود مسئول کنترل کيفيت و کنترل دستگاهها در مراحل مختلف نصب امکان پذير است . همچنين داشتن مستندات سيستم مديريت کيفيت از قبيل گواهينامه ISO و ... قابل اهميت است .

5. امتياز به کارگيری عوامل فنی مجرب استفاده از نصابان آموزش ديده و تأئيد صلاحيت شده و با تجربه بسيار اهميت دارد .

بديهی است اگر بهترين تجهيزات به طور صحيح مونتاژ نگردند دستگاه همواره دچار مشکل و استهلاک مستمر می باشد .

6.امتياز رعايت برنامه زمانی

با توجه به اينکه اخذ پايان کار ساختمان منوط به صدور گواهی ايمنی آسانسور می باشد رعايت برنامه زمانی دارای اهميت می باشد .

7.امتياز رعايت استانداردها ، دستورالعمل ها و مشخصات فنی

از امتيازات و معيارهای مهم ارزشيابی يک شرکت می باشد . شرکت هائی که استانداردها و دستورالعمل ها را رعايت نمی نمايند باعث ايجاد خسارت به خود و کارفرما گشته و روند صدورگواهی ايمنی را طولانی می نمايند .

8. امتياز به کاربستن روش ها و سازمان اجرائی مناسب

اين مورد نشان دهنده سرعت ، توانمندی و کارآئی يک شرکت می باشد و موجب اقدامات به هنگام می گردد .

متأسفانه در اين رشته ما شاهد حوادث ناگوار به خصوص در هنگام نصب کابين آسانسورها و عمليات سرويس می باشيم رعايت اين دستورالعمل ها ضمن تأمين سلامت نصابان از بروز معلوليت ها جلوگيری می نمايد .

متأسفانه در برخی از طراحی ها ملاحظات اقتصادی و بهينه سازی انرژی در نظر گرفته نمی شود به عنوان مثال يا از الکتروموتور با ظرفيت و توان بالاتر از نياز استفاده می شود و يا از تکنولوژی های قديمی که در ساير کشورها در حال منسوخ شدن می باشد استفاده می گردد

طيف وسيعی از جمله تحليل ترافيک صحيح ، انتخاب سيستم محرکه مناسب و درايوهای پيشرفته، انتخاب سرعت مناسب و سيستم فراخوان مناسب و انتخاب تجهيزات با کيفيت و نوع آسانسور و حتی نحوه آهن کشی و پوشش چاه را دربر می گيرد .

متأسفانه تعداد قابل توجهی از قراردادهای سرويس و نگهداری که در زمان اخذ گواهی ايمنی آسانسور ارائه می شود صوری بوده و به دليل اختلافات مابين شرکت و سازنده ساختمان پس از اخذ پايان کار از شهرداری قرارداد فسخ شده و آسانسور بدون سرويس و نگهداری مناسب استفاده می گردد . جـای تـعجـب اسـت کـه امر مهم سرويس و نگهداری آسانسور تا بدانجا تنزل يافته که همانند نظافت راه پله ها برای آن تبليغ می نمايند . در صورتی که در ساير کشورها قوانين سرويس و نگهداری دستگاهها تدوين و به مورد اجرا گذاشته شده و دستگاهها ساليانه بازرسی می گردند و تحت پوشش بيمه حوادث می باشند . همچنين گارانتی دستگاه از اين نظر قابل اهميت است که اگر شرکت از قطعات بی کيفيت استفاده نموده باشد خود می داند که به زودی کارکرد آسانسور با مشکل مواجه خواهد شد . برای همين عطای سرويس و نگهداری را به لقای آن می بخشد تا هرچه زودتر از زيربار گارانتی آن شانه خالی نمايد به همين سبب در ارزشيابی شرکت ها می بايست برای شرکت هائی که خدمات پس از فروش مناسب داشته و از ساليان گذشته تاکنون از آسانسورهای منصوبه خويش سرويس و نگهداری می نمايند امتياز ويژه ای در نظر گرفته شود .

يکی از معيارهای مهم برای ارزشيابی يک شرکت استفاده از نتايج رضايت مشتری می باشد که می توان در هنگام بازرسی ساليانه يا در هنگام صدور تأئيديه ايمنی آسانسور از استفاده کنندگان و مشتريان اخذ شود اگر به اين اصل اعتقاد داريم که مشتريان داوران نهائی کيفيت محصولات و خدمات می باشند برای به حداکثر رسانی وفاداری مشتريان ، نگهداری و سهم بازار بايد به نيازها و توقعات مشتريان توجه نموده و در مقابل آن پاسخگو باشيم .

امتيازهای کيفی جهت ارائه مقالات در همايش ها ، کنفرانس ها و مجلات تخصصی معتبر از سوی عوامل فنی شرکت بايد در نظر گرفته شود .

يکی از راه های مناسب جهت تشويق شرکت ها ، انتخاب شرکت برتر می باشد تا ضمن اشاعه رقابت سالم و مثبت در ميان آنان عموم مردم از شرايط و امکانات شرکت های برتر آگاه شده و با اسامی آنها آشنا شوند .

گرچه ممکن است متهم به حمايت از سرمايه داری شويم ولی يک شرکت بايد توانائی سرمايه گذاری کوتاه مدت در طرح های در دست اجرا را دارا باشد و همچنين توانائی مالی برای انجام تعهدات و تضمين قراردادهايش را داشته باشد .

با توجه به بازار خوب کشورهای همجوار از جمله عراق ، افغانستان و کشورهای آسيای ميانه امکان نصب دستگاههای آسانسور در آنجا امتياز ويژه ای محسوب می گردد . به شرطی که با رعايت تمامی قوانين و مقررات ايمنی و استاندارد و قيمت مناسب باشد وگرنه اولين صادرات آخرين آن خواهد بود .

از معضلات ارزيابی توان مديريتی يک شرکت جابجائی ها و تغييرات و عاريتی بودن اعضا می باشد به همين جهت امتيازی برای شرکت هائی که دارای ثبات در اعضای هيئت مديره و افراد فنی که به صورت تمام وقت انجام وظيفه می نمايند می بايست در نظر گرفته شود

امتياز ويژه ايست جهت شرکتهائی که برای عقد قرارداد سرويس و نگهداری ، درخواست بازرسی آسانسور را از شرکت های فنی بازرسی تأئيد صلاحيت شده نمايند و همينطور جهت تمديد قراردادهای فوق الذکر درخواست بازرسی ساليانه نموده و موفق به اخذ گواهی ايمنی و کيفيت ساليانه می گردد .

ارزشيابی بر عهده کيست ؟

به نظر می رسد بهترين افراد از درون خود خانواده صنعت آسانسور انتخاب گردند . نمايندگی از وزارت صنايع ، مؤسسه استاندارد ، سنديکای صنايع آسانسور ، انجمن توليد کنندگان و شرکت های فنی بازرسی آسانسور و ساير معتمدين و بزرگان اين صنعت ، همچنين آئين نامه مورخ 14/10/1382 سازمان مديريت و برنامه ريزی کشور جهت طبقه بندی شرکت های تأسيساتی و تجهيزاتی مبنای مناسبی را ارائه می نمايد.

 

منبع : مجله دنیای اسانسور

به قلم : جناب آقای مهندس احسان شمسی

شرکت بازرسی مهندسی ایران (IEI)